woensdag 25 april 2012

Goorloop


Alle sloten, stroompjes, lopen en rivieren in Brabant hebben een naam. Al fietsende kom je er een heleboel tegen. Ook dicht bij huis. De Goorloop. De naam suggereert iets smerigs, maar het water is kraakhelder. Er leeft veel spul in dat water. Maar dat zie je niet als je er met 30 in het uur aan voorbij gaat. 
De Goorloop heeft niks met de Romeinen te maken. Wel met mijn voorvaderen. De Goorloop ontspringt namelijk in de Gruene Gemeynt, nu beter bekend als Sang en Goorkens. Dat is een groot beekdalgebied rond Mierlo. In de Gruene Gemeynt, in het toenmalige Myerle, stonden een paar kapitale hoeven, en één daarvan heette Gheynswinckel, later Gansewinkel. Vandaar dus. Heeft niks met ganzen te maken, overigens.
De Goorloop, die loopt langs Aarle-Rixtel en Lieshout, daarna naar Mariahout. In Boering (Boerdonk) wordt 't de Boerdonkse Aa, en daarna mond deze sloot uit in de echte Aa. De foto? Tussen Stiphout en Lieshout, waar het heerlijk fietsen is. Zeker zoals vanochtend, vóór de buien uit.

vrijdag 13 april 2012

Equites sexti Stablesiani, part II


Eerder heb ik al beschreven hoe de Gouden Helm toebehoorde aan een ruiter van de Equites sexti Stablesiani. De antieke, primaire bronnen drogen snel op als het gaat om deze ruitereenheden. Er is slechts de Notitia Dignitatum, een lijst uit de vroege 5e eeuw die onder andere een beeld geeft van de samenstelling van Romeinse legereenheden. Verder moeten we het stellen met secundaire bronnen, meningen en interpretaties van wetenschappers. Zo is er veel discussie over de oorsprong en naamgeving van de ruitereenheden. Stablesiani zou kunnen verwijzen naar het dienen onder de 'stablensis', de officier die de leiding had over paardenstallen. Anderen menen dat deze ruitereenheden gevormd werden uit de restanten van de bereden bewaking van de civiele leiding der Romeinse provincien, van wie gedurende de regeerperiode van Constantijn hun militaire bevel werd ontnomen. 
Hoe dan ook, de primaire bronnen maken in elk geval duidelijk dat er mogelijk 15 regimenten Equites Stablesiani hebben bestaan. Het regiment dat eerst in Italie zelf diende verhuisde later naar Afrika, verder rept de Notitia van regimenten in Brittania, Gemania, Raetia (Zwitserland, iuniores en seniores eenheden), Pannonia (West Hongarije, delen van Oostenrijk, Slovenie, Servie en Kroatie), Valeria, Moesia (ongeveer Servie en Bulgarije), Dacia (ongeveer het huidige Roemenie), Scythia (een deel van Roemenie en Hongarije), Asia en Aegyptus.
Professor Speidel noemt de Equites in een artikel uit 1974 elite-eenheden, elk bestaande uit zo'n 200 ruiters. Zou de Equites sexti Stablesiani eens door de Peel hebben gepatrouilleerd? En diende deze eenheid onder Constantijns zoon Cripus, die in die tijd zijn hoofdkwartier in Trier had? 
We zoeken vrolijk verder naar bronnen......

donderdag 12 april 2012

Fatebenefratelli


Ospedale San Giovanni Calibita. Beeldbepalend op Isola Tiberino, verbonden met de rest van Rome door 2 bruggen over de Tiber. In de oudheid werd het eiland gemeden als de pest. Er huisden criminelen en Romeinen met allerlei besmettelijke ziekten. Het was er niet pluis, dus. Tot, na een grote pest-epidemie in de 3e eeuw voor Chr, de Romeinse senaat besloot een tempel voor Aesculapius, de God der geneeskunde, te bouwen. Daar moest natuurlijk wél een beeld van deze zoon van Apollo voor worden bemachtigd. Dus zette men zeil naar zijn geboortedorp Epidavros op de Peleponnesos. Naast een beeld van Ἀσκληπιός (Asklēpiós, Aesculapius) vorderde de Romeinse missie een slang in het tempelcomplex op het Griekse eiland. Eenmaal aan boord slingerde de slang zich om de mast van het schip, en zo is het symbool voor de geneeskunde ontstaan. Eenmaal via de havenstad Ostia in Rome aangekomen zagen de verbijsterde Romeinse zeelieden de slang uit de mast kruipen en naar het eiland in de Tiber zwemmen. Dit werd uitgelegd als een teken om de tempel op het eiland der gedoemden te bouwen. Aldus geschiedde. De tempel verdween onder een nieuwe basiliek (de resten liggen nu onder grondniveau), en in 1584 werd op het eiland een ziekenhuis gebouwd. Dit ziekenhuis werd en wordt nog steeds bemand door de Ordine dei Fatebenefratelli (Orde van de Broeders-die-goed-doen). 500 jaar na dato....

zaterdag 17 maart 2012

Pilatus, Pontius?






Luzern, de Pilatus. Zo'n 2406 meter hoog, voor een groot deel befietsbaar, tenminste, als al het ijs en sneeuw is verdwenen. Steil, en gister, op 16 maart, op de top nog veel sneeuw. Werkelijke temperatuur 5 graden, voor 't gevoel minstens 20. Lekker.
De naam? Op zijn minst een mysterie. Legendevorming volop. 
De bekendste? Pontius Pilatus zou begraven zijn aan één van de meertjes. Dus toch nog een Romeinse connectie......ik ben maar niet op zoek gegaan naar zijn graf.

dinsdag 13 maart 2012

Tevere, de 'blonde'.


De Tiber by night, in Rome. De Route van Reitsma kent een paar varianten. Één daarvan voert ten zuiden van Ferrara naar Ravenna. Dit is de 'lichte' variant. Vanaf Sansepolcro volgt de route grotendeels de loop van de Tevere. Ter hoogte van Casa del Diabolo buigt de route af naar Assisi, om bij Stimigliano weer aan te sluiten bij de rivier. Dan is het niet ver meer naar dit tafereel aan de oevers van de rivier.

De Tiber komt aan zijn naam door de negende koning van Alba Longa, een stad in het toenmalige Latium. Deze Tiberinus, stamvader van Romulus en Remus, stamde op zijn beurt af van Aeneas, een Trojaan die ontsnapte aan de vernietiging van Troje door de Grieken. Tiberinus verdronk in de rivier Albula, en ter nagedachtenis aan deze koning werd de rivier naar hem vernoemd. Albula, Tevere, Flava (als de stokoude Italiaan aan wie je de weg naar de Tevere vraagt je hulpeloos aankijkt, probeer dan 'Fiume Flava' eens).....een prachtige, ruim 400 kilometer lange stroom door de mooiste streken van Italie.

maandag 12 maart 2012

Grijze dag in Maastricht


Oude kranen bij de Eerste Nederlandse Cement Industrie - ENCI


St Servaasbrug
 
Ook al is de (zater-)dag nog zo grijs, met HDR kom je toch nog een heel eind.
De link met het oude Rome: de Romeinse historicus Tacitus schreef al over een "pontem Mosae fluminis", een brug over de rivier de Maas. Dat was in de tijd dat Limburg nog werd beheerst door de Eburonen, een volk dat door Julius Caesar compleet van de kaart werd geveegd. Maastricht kent nog slechts enkele Romeinse resten, bekend is dat zij van mergel waterputten hebben gebouwd.

dinsdag 6 maart 2012

Arco di Costantino





Arco di Costantino, vanaf de Via di San Gregorio, een brede, van kinderkopjes voorziene laan aan de Palatino, omzoomd door de heerlijk geurende pinea pinea. De weg zou in Parijs-Roubaix niet misstaan, al ontbreekt het er meestal aan stof, modder en sneeuw. Ook zou er een aardige omweg voor nodig zijn, vrees ik.

De triomfboog is opgericht ter gelegenheid van de overwinning van Flavius Valerius Aurelius Constantinus (Constantijn I de Grote) op Maxentius. Deze overwinning luidde het begin in van het einde van de tetrarchie Constantijn-Maxentius (beiden West-Romeins caesar)-Licinius (Oost-Romeinse Rijk). Ook zou deze overwinning, behaald in de slag bij pons Milvius (de Milviaanse brug in de Via Flaminia over de Tevere in Rome) op 28 oktober 312 een grote rol spelen in de geschiedenis van het Christendom. Voorafgaande aan de slag had Constantijn een droom. In die droom werd hem verteld dat hij op de schilden van zijn legioenen het teken van Christus (het labarum) moest aanbrengen en de overwinning zou de zijne zijn. Zo gezegd, zo gedaan: onder het Christelijke kruis liet Constantijn voor de zekerheid ook de hem door een engel ingefluisterde kreet In Hoc Signo Vinces -in dit teken zul je overwinnen- aanbrengen. Hoe de legioenen er in slaagden tussen de dageraad en het begin van de slag, diezelfde dag, zowel kruis als kreet op duizenden schilden aan te brengen, daarover zwijgen de klassieke bronnen.....
De overwinning was aan Constantijn, die daarvoor de God van het Christendom dankbaar was. Er zijn bronnen die vermelden dat Constantijn ook aan andere, Romeinse, goden offerde. Later werd Constantijn Christen en verklaarde het Christendom tot de staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk.

Il Re Leone


© http://www.thevirtualmusette.com

SuperMario terug in de koers?? 44 jaar en dan nog het snot voor de ogen van Degenkolb,Cavendish, Farrar, Ventoso, Steegmans willen rijden ??


http://www.mariocipollini.eu/

vrijdag 2 maart 2012

Romeinen in de Peel


Er is nagenoeg niets over bekend. Romeinen in de Peel. Het land van de turfstekers. In 1910 werd in het turf deze praalhelm gevonden. Deels. De rechter wangklep ontbrak en is bij de restauratie nagemaakt. De drager is deze helm in het begin van de 4e eeuw n Chr. (319) verloren. Hij maakte deel uit van de Equites sexti Stablesiani (6e ruitereenheid Stablesia). Over deze ruitereenheden is nagenoeg niets bekend, de antieke bronnen geven slechts beperkte informatie waaruit af te leiden valt dat er meer eenheden Stablesiani bestonden. Deze eenheden werden gevormd in de tijd van keizer Gallienus (253-268) en waren verspreid over het gehele Romeinse Rijk. Er waren eenheden in Zwitserland, Noord-Afrika, Brittanie en langs de Donau gestationeerd. Sommigen suggereren dat de ruiter aan wie de helm toebehoorde deel uitmaakte van de lijfwacht van Keizer Constatijn (308-337). Of dat waar is valt te betwijfelen, immers Constatijn was in 319 helemaal niet in Germania Inferior. In dat jaar, we schrijven zijn vijfde consulaat, was hij volop in de strijd verwikkeld met zijn mede-consul Licinius. Die strijd speelde zich af in Illyrie en op het Italische schiereiland. 
Terug naar de helm, een unieke vonst in een streek waar verder nauwelijks Romeinse artefacten zijn gevonden. De helm die nu in het Rijksmuseum Oudheden in Leiden te zien is vormt slechts de buitenste schaal van een complexer helm. Op zijn minst is er een lederen binnenbekleding geweest, en mogelijk ook nog een ijzeren schaal. Mooi is ie in elk geval.